Odkąd uczniowie zaczęli podążać ścieżkami edukacyjnymi, nauczyciele obawiają się, by razem z nimi nie zbłądzić na manowce. W trakcie realizacji wybranego programu modyfikują, rozszerzają lub zawężają zakres materiału, pokonują bariery organizacyjne, szukają kompromisowych rozwiązań. Wszystko po to, by dostosować ścieżkę do rzeczywistych potrzeb ucznia i możliwości szkoły. Dlatego ścieżka przeobraża się, ewoluuje, może wyglądać odmiennie w różnych placówkach – jak autostrada, górski szlak lub okazała… dziura w moście.

W szkołach trwają dyskusje na temat celowości wdrażania ścieżek edukacyjnych w dotychczasowym kształcie. Niektórzy nauczyciele podkreślają, jak trudno wprowadzić w życie ambitne założenia, znaleźć czas na dodatkowe zadania. Uważają ścieżki edukacyjne za pomysł chybiony i nierealistyczny, własne placówki za miejsca pozbawione odpowiedniej bazy, a własne działania za powierzchowne.

O ile sens i sposób realizacji niektórych ścieżek mogą stać pod znakiem zapytania, o tyle edukacja czytelnicza i medialna powinna obronić się na forum, zastąpiła bowiem funkcjonujące przez wiele lat przysposobienie czytelnicze i informacyjne. Znacznie rozszerzono zakres treści, grono nauczycieli uzyskało możliwość realizowania ścieżki na własnych przedmiotach, lecz mimo to nietrudno dostrzec kontynuację.

Nietrudno też dostrzec, że umiejętności zdobyte w ramach edukacji czytelniczej i medialnej są przydatne w wielu dziedzinach życia – nie tylko w nauce, lecz także podczas wykonywania zawodu, rozwijania zainteresowań, codziennego korzystania z mediów. Bez względu na ewentualną zamianę podstawy programowej, niezależnie od formy i nazwy zajęć rozwijanie wspomnianych umiejętności pozostanie w programach szkoły.

Dzisiaj edukację czytelniczą i medialną nauczyciele usiłują realizować w sposób, który jest najbardziej właściwy w warunkach konkretnej szkoły. Poradnik Moniki Nagowskiej zawiera przydatne wskazówki i być może… szansę na przełamanie niechęci do ścieżki. Argument, że ścieżka nie dezorganizuje życia szkoły, okazuje się w praktyce niezwykle istotny. Przedstawiony tu pogram nie wymaga bowiem osobnych godzin w planie, treści nauczania są realnie zaplanowane, konsultowane z nauczycielami poszczególnych przedmiotów. W jego realizacji znajdzie również swoje miejsce biblioteka szkolna.

Przedstawione w książce propozycje są spisywane z myślą o takich nauczycielach i uczniach, jakich spotykamy w naszych szkołach. Niezależnie od tego, czy młodzież podąży autostradą, czy krętą, kamienistą ścieżką, nie wypada, by droga do celu okazała się dziurawa.

Wstęp

Edukacja czytelnicza i medialna w szkole ponadgimnazjalnej

Szkoła w kręgu cywilizacji mediów

Początki edukacji medialnej

Kompetencje medialne uczniów

Podstawa prawna wdrażania ścieżki „Edukacja czytelnicza i medialna”

Analiza podstawy programowej ścieżki

Elementy edukacji medialnej w podstawach programowych wybranych przedmiotów

Ścieżka „Edukacja czytelnicza i medialna” w praktyce szkolnej

Wybór sposobu realizacji ścieżki       

Modele realizacji ścieżki

Wybór programu ścieżki

Planowanie i dokumentowanie realizacji ścieżki

Czynności przygotowawcze

Planowanie dydaktyczne ścieżki

Dokumentowanie realizacji ścieżki

Formy realizacji ścieżki

Pierwsze kroki uczniów w szkole i na ścieżce

Rodzaje zajęć prowadzonych w ramach ścieżki

Metody i techniki pracy

Propozycja autorskiego programu ścieżki „Edukacja czytelnicza i medialna”

Wstępne założenia programu

Określenie potrzeb uczniów w zakresie edukacji medialnej

Koncepcja programu

Rozwiązania organizacyjne         

Cele edukacyjne i materiał nauczania

Metody pracy i monitorowanie osiągnięć

Tabelaryczny zapis programu

Konspekty zajęć z modułu bibliotecznego

Dobór wersji modułu bibliotecznego

Zasady korzystania z biblioteki szkolnej i jej zbiorów

Źródła informacji w pracy ucznia

Rynek książki. Działalność wydawnicza i dystrybucja

Korzystanie z katalogu bibliotecznego    

Książka w twoim życiu

Opis bibliograficzny

Kulinarne podróże po literaturze

Bibliografia

Literatura dla nauczyciela i ucznia

Załączniki