Drodzy Czytelnicy!

Starzy górale pamiętają jeszcze, że powiadano, iż począwszy od świętego Michała należy chodzić tylko w butach. Kiedy październik radował złotą polską jesienią, nie zawsze korzystano z tej rady. Ale kiedy już święty Marcin na siwym przybył koniu, zaraz naciągano - najlepiej wywinięte u góry z polska - cholewiska. Do tego serdaki, czapki, kapelusiki, baranie kożuchy, jupki obramowane futrem, kabaty, kamizelki...

Gdzieniegdzie mawia się jeszcze, że moda to dama uwieszona pańskiej klamki. Już Mikołaj Rej "kręcił nosem", iż Polak "nad wsze narody jest w tym osobniejszy", że po trzech dniach już wdzieje na siebie to, co gdzieś podpatrzy u innych. Kiedy Maria Ludwika nauczyła polskie modnisie francuskich praktyk: odkrywania gorsu i chodzenia z gołymi plecami, nieco później Adam Naruszewicz określił ów obyczaj, że nagość jest "trucizną poczciwego wzroku". Ciekawe, jakimi słowy opisałby współczesną konfekcję uczniów? Oj, grzmiałby chyba...

Z modą jednakże nie jest łatwo w jej ocenie. Chociażby taki frak, uznawany dziś za szczyt elegancji, jakże on oburzał tradycjonalistów w osiemnastym wieku. Ba, jeszcze sto lat później gazety pisały, że we "fraku pewna sztywność mieszka", "nie może być nic śmieszniejszego jak taniec we fraku z dwoma skrzydełkami z tyłu...". I co? Mimo burczenia księdza Kitowicza na te wstrząsające i zwariowane schlebianie modzie, oskarżenia nie przekonały balujących.

I tak dalej, i tak dalej. Tylko na usta ciśnie się pytanie, cóż znaczy jednostka w obliczu huraganu mody? Były kontusze i pasy, ale zniknęły, bo zamarzyła sobie fraki. Ale i te są dziś w odwrocie. Teraz, niespożyta awanturnica ma mini i wszechwładnego demona ze stebnowaniem: dżinsy! Dżinsy, mocium panie.

I w tych dżinsach pewnie staniemy "w nastroju wróżebnym" na wigilię świętego Andrzeja. Bo człowiek jest marzycielem, chce jutro złowić dzisiaj. Zapachnie więc wosk wylewany po podgrzaniu na wodę, buty "powędrują" do drzwi, aby noskiem lub obcasem wyjawić prawdę o zamążpójściu. A może spoglądniemy w zamglone okno przyszłości, by wypatrzyć, jaki los czeka polską edukację? Jaka moda wnet nastanie w szkole?

Marcin Paszkowski

Tomasz Szymański