Konspekt zajęć z edukacji ekologicznej w gimnazjum

Cele lekcji:

1. dydaktyczno-wychowawcze:
   • uświadomienie istnienia środowiskowych zagrożeń zdrowia,
   • zwrócenie uwagi na możliwości wykorzystania pola elektromagnetycznego w życiu codziennym,
   • zapoznanie z wpływem fal elektromagnetycznych na zdrowie człowieka,
   • uświadomienie uczniom w jaki sposób telefonia komórkowa wpływa na zdrowie człowieka,
   • uświadomienie uczniom jaką wartość ma zdrowie,
   • nabywanie umiejętności analizy problemu i wyciągania wniosków,
   • kształtowanie proekologicznej motywacji uczniów,
2. operacyjne - uczeń potrafi:
   • podać przykłady środowiskowych zagrożeń zdrowia,
   • wymienić kilka przykładów wykorzystania pól elektromagnetycznych w życiu codziennym,
   • opisać wpływ pól elektromagnetycznych na organizmy żywe,
   • określić swoje stanowisko wobec rozwoju telefonii komórkowej,
   • przedstawić argumenty uzasadniające swój pogląd na rozwój telefonii komórkowej,
   • dostrzegać zależność pomiędzy zdrowiem, a korzystaniem ze zdobyczy techniki.

Metody:

• słowne (miniwykład, referaty, pogadanka),
• aktywizująca "myślące kapelusze".

Środki dydaktyczne: referaty, teksty źródłowe dotyczące telefonii komórkowej, kolorowe kapelusze, kartki odpowiadające kolorystycznie kapeluszom.

Czas trwania: Jedna godzina lekcyjna- 45 minut

Wprowadzenie:

1. Podanie tematu i celu lekcji.
2. Nauczyciel wprowadza do tematu, podając przykłady miejsc, gdzie na co dzień można spotkać się z polem elektromagnetycznym. Jakie są właściwości pola elektromagnetycznego. W jaki sposób pole to oddziałuje na organizmy żywe i jak może być wykorzystane przez człowieka.
   Zwraca również uwagę na szybki rozwój telefonii komórkowej oraz jej wpływ na zdrowie człowieka.
3. Uczniowie przedstawiają przygotowane przez siebie krótkie referaty na temat fal elektromagnetycznych i telefonii komórkowej.
4. Nauczyciel wyjaśnia metodę pracy "myślące kapelusze".
   • przygotowano sześć kolorowych kapeluszy (biały, czerwony, czarny, żółty, zielony, niebieski), kartki w kolorze kapeluszy, kartkę z napisem "prowadzący dyskusję" i dwie z napisem "sekretarz". Poszczególne kolory symbolizują sześć różnych sposobów myślenia, argumentacji, rozwiązywania problemów.
   • uczniowie, którzy wylosowali taki sam kolor (kapelusz + kartkę) tworzą grupy, które przygotowują się do dyskusji na dany temat, jaki wyznacza im wylosowany kolor. Osoby, które wylosowały kapelusz są rzecznikami grup i prezentują stanowisko oraz argumenty wypracowane przez całą grupę.
   • po czasie przeznaczonym na przygotowanie wypowiedzi uczniowie dyskutują na forum całej grupy, a dyskusją kieruje (udziela głosu poszczególnym kapeluszom) osoba, która wylosowała kartkę z napisem "prowadzący dyskusję".
   • osoby, które wylosowały kartki z napisem "sekretarz", zapisują argumenty pojawiające się w trakcie dyskusji.
5. Uczniowie losują role, w jakich będą pracować na lekcji (grupy dyskusyjne, prowadzący, sekretarze.

Część właściwa:

1. Uczniowie przygotowują argumenty "za i przeciw" telefonii komórkowej, zgodnie z wylosowanymi kolorami symbolizującymi określony sposób argumentacji (czas około 10 minut):
   • Biały - opiera się na neutralnych faktach, liczbach i informacjach, argumentuje rzeczowo. Wypowiedź opiera na konkretnych danych;
   • Czerwony - ukazuje emocje i uczucia (pozytywne i negatywne), wyraża przypuszczenia, kieruje się intuicją. W wypowiedzi podkreśla co czuje w związku z poruszanym problemem;
   • Czarny - przedstawia wszystko w ciemnych kolorach, jest pesymistą. Podkreśla trudności, wydaje negatywne opinie, sądy, przewiduje niebezpieczeństwa, kłopoty. Wszystko jest dla niego niemożliwe;
   • Żółty - ma wiele pomysłów rozwiązania problemu, jest twórczy, innowacyjny;
   • Zielony - myśli pozytywne, dostrzega różne możliwości i korzyści. Nie widzi żadnych przeszkód.
   • Niebieski - podchodzi z dystansem do problemów, pilnuje innych kapeluszy - czy jakiś kolor nie jest preferowany w dyskusji?
2. Po przygotowaniu argumentów prowadzący inicjuje i kieruje dyskusją. Rzecznicy każdej z grup prezentują stanowisko wypracowane przez wszystkich należących do danej grupy.
3. W trakcie dyskusji sekretarze wynotowują argumenty pojawiające się w dyskusji, które podkreślają korzyści i zagrożenia wynikające z rozwoju telefonii komórkowej.

Rekapitulacja:

1. Sekretarze odczytują wnioski z dyskusji, uczniowie z pomocą nauczyciela uszeregowują je, a następnie zapisują w zeszycie.
2. Uczniowie wypowiadają się kolejno określając swoje samopoczucie związane z koniecznością ukierunkowania wypowiedzi przez wylosowany kolor oraz wyrażają swój stosunek do rozwoju telefonii komórkowej.

Małgorzata Solarz
Tuchów

Autorka naucza przyrody w Szkole Podstawowej w Karwodrzy oraz biologii i chemii w Gimnazjum nr 1 w Tuchowie. Prowadzi zajęcia z edukacji ekologicznej i prozdrowotnej. W szkole podstawowej od wielu lat opiekuje się Szkolnym Kołem LOP.

Literatura:

1. Bonenberg K.: Telefonia komórkowa- pożytek czy zagrożenie. "Aura" 2001, nr 11.
2. Borowska B., Panfil V.: Metody aktywizujące w edukacji biologicznej, chemicznej i ekologicznej. Bydgoszcz: Wydawnictwo TEKST, 2001.