Drodzy Czytelnicy!

Chcąc, czy nie chcąc, przez całe życie pozostajemy w bardziej lub mniej trwałych kontaktach z innymi ludźmi. Związki te przybierają różne formy, poczynając od kontaktu emocjonalnego niemowlaka z mamą, przez znajomość szkolną, sąsiedzką... Istnieją różne stopnie bliskości w tych związkach. Dla większości ludzi są one oczekiwane i satysfakcjonujące, niekiedy jednak uważane bywają za kłopotliwe i ciążące.

W połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, amerykańscy badacze G. Marwell i C. Hage zadali sobie trud uszeregowania związków interpersonalnych. Okazało się, że najważniejszym czynnikiem we wszystkich układach międzyludzkich jest intymność i bliskość emocjonalna partnerów.

We współczesnych publikacjach psychologicznych i pedagogicznych, pojawia się pytanie, czy warto zajmować się... zagadnieniem koleżeństwa i przyjaźni u młodzieży? Pytający tak twierdzą, że nie wiadomo, czy młodzież XXI wieku jest zdolna do przeżywania czegoś takiego, co nazywamy prawdziwą przyjaźnią. Niektórzy autorzy twierdzą wręcz, że romantyczny romantyczny ideał przyjaźni z akcentem na głębię i intymność dawno się już przeżył. Powyższa teza oparta jest na twierdzeniu, iż dorastający młody człowiek częściej myśli o tym, jak łatwiej się urządzić, zdobyć samochód i inne dobra materialne, niż znaleźć serdecznego i oddanego przyjaciela. Opinie te są uzasadniane przyspieszeniem tempa życia, częstszymi zmianami miejsca zamieszkania, nauki, a potem pracy, zanikiem ideałów, indyferentyzmem moralnym.

Zastanówmy się w tym miejscu, czy rzeczywiście tak się dzieje? Czy z faktu, że dzisiaj młodzież nie składa wyznań słowami nastoletniego Schillera: "O przyjaźni podobna naszej mogłabyś trwać wiecznie! Uwierz mi całą duszą, że każdy z nas był podobieństwem drugiego", lecz klepnięciem "przybija" piatkę (dłoń) i wygłasza manifest: Yo! lub Sie ma! - wynika brak przyjaźni?

Czy warto zastanawiać się nad przyjaźnią? Czy nie można o przyjaźni wydumać nic więcej niż Arystoteles w swej Etyce eudemejskiej? Nam się wydaje, że dzisiejsza młodzież jest tak samo zdolna do przeżywania przyjaźni jak czynili to jej przodkowie.

Piszemy słowa niniejszego wstępu w szczególny dzień. Właśnie rozlegają się po kraju dźwięki Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W refleksji zestawmy tak liczny udział młodzieży w szeregach wolontariuszy tego ruchu ze słowami polskiego filozofa, psychologa i działacza społecznego w jednej osobie - Edwarda Abramowskiego (żył na przełomie XIX i XX w.): "Naród, któremu zaszczepiono uczucie przyjaźni, gdzie zamiast sobkostwa i egoizmu panuje potrzeba wzajemnej pomocy, bezinteresownego wspomagania się na wszystkich polach życia - naród taki znalazł już moc niezwyciężoną, rozwiązał zagadkę wolności i dobrobytu".

Marcin Paszkowski

Tomasz Szymański