Wybrane uwagi uczniów na temat oceny szkoły podstawowej

Dla wychowawców klas trzecich i szóstych, po trzech latach wspólnej pracy przychodzi czas na podsumowanie. Czy był to czas zmarnowany, czy też dobrze wykorzystany? Czy zrobiliśmy wszystko, aby nasi uczniowie szli dalej bez lęku i obaw? Jaki obraz szkoły wynoszą? Jeśli czują się wyposażeni w potrzebną wiedzę i umiejętności, jeśli bez lęku myślą o zmianie środowiska, to rozstanie nie powinno stanowić dla nich problemu. Mamy jednak świadomość, że "czwarta klasa to jakby pójście do szkoły na nowo: rozstanie z ukochaną wychowawczynią, nowi nauczyciele (...), a na dobry stopień trzeba zapracować nie na żarty" (A. Samson). Przed podobnym problemem stają szóstoklasiści.

Jeśli chcemy, aby uczniowie funkcjonowali na miarę swoich możliwości, dobrze czuli się w szkole, musimy sprawić, aby była ona miejscem, w którym mogą zaspokoić swoje potrzeby. Każdy uczeń chce się czuć bezpiecznie, mieć swoje miejsce w grupie, być akceptowanym, mieć poczucie przynależności. Chce także zaspokoić swoją ciekawość, zdobyć nowe umiejętności i wiedzę.

Niniejszy artykuł powstał na podstawie badań przeprowadzonych w czerwcu w poprzednim roku szkolnym przez nauczycieli Szkoły Podstawowej nr 6 w Inowrocławiu. Badania zostały przeprowadzone w jednej klasie III i dwóch klasach VI. Badaniom poddano 72. uczniów. W klasach tych przeprowadzono ankietę: "Szkoła w moich oczach". Na podstawie uzyskanego materiału można wysunąć następujące wnioski.

Lekcja jest dla uczniów - nie dla mnie, mój sukces powstaje tylko z sukcesem moich uczniów

Analiza wyników badań wykazała, iż dzieci z klasy III i z klas VI lubią chodzić do szkoły (93,4%). Zdecydowana większość (56,1%) twierdzi, iż lubi chodzić do szkoły, bo "dzięki szkole można się kształcić oraz zdobywać wiedzę", "uczę się tak wielu ciekawych rzeczy", "można się wiele dowiedzieć".

28,6% ankietowanych lubi chodzić do szkoły ze względu na dobre relacje koleżeńskie: "mam dużo kolegów", "jestem lubiana przez dzieci". Wśród innych powodów dla których lubią chodzić do szkoły dzieci wymieniały również: dobre relacje z nauczycielami oraz miłą atmosferę panującą w szkole: "prawie zawsze można się pośmiać", "jest tu wesoło i miło". Należy podkreślić, że w klasie III nie znalazło się dziecko, które nie lubi chodzić do szkoły. Natomiast w klasach VI dzieci, które nie lubią chodzić do szkoły stanowiły nikły procent badanych (6,6%).

Na pytanie, czy w przyszłym roku szkolnym chciałbyś chodzić do tej samej klasy 67,6% odpowiedziało twierdząco, natomiast 17% uczniów jest to obojętne.

W przyszłym roku szkolnym do tej samej klasy nie chciałoby chodzić 15,4% uczniów klas VI. W klasie III żaden uczeń nie wskazał takiej odpowiedzi. W odpowiedzi na zadane pytanie zamknięte dotyczące atutów naszej szkoły uczniowie wskazali życzliwy stosunek nauczycieli do uczniów (45,5%), stosunki koleżeńskie wśród uczniów (36,1%), wysoki poziom nauczania (35,9%) oraz poczucie bezpieczeństwa (35,1%).

Największym minusem naszej szkoły, zdaniem badanych, jest zewnętrzny wygląd szkoły (elewacja) 48,7% oraz stosunki koleżeńskie uczniów (20,6%). Wśród uczniów klasy III 20,8% ankietowanych nie wskazało żadnego minusa naszej szkoły.

Wiem, że przyszłość moich wychowanków w dużym stopniu zależy ode mnie.

Przeważająca liczba uczniów (80,5%) chciałaby, aby w przyszłym roku szkolnym klasę prowadził ten sam wychowawca, 14,6% jest to obojętne, 4,9% uczniów raczej nie chciałoby, aby klasę prowadził ten sam wychowawca.

Uznanie i akceptacja przez otoczenie szkolne są konieczne dla prawidłowego rozwoju jednostki ludzkiej

Pozytywny stosunek dzieci do szkoły wynika w dużej mierze, jak podają ankietowani, z dobrej atmosfery panującej w szkole i właściwych stosunków koleżeńskich. Potwierdzają to uzyskane odpowiedzi na pytania dotyczące relacji koleżeńskich w klasie. 55,2% uczniów stwierdziło, że lubi większość kolegów w swojej klasie, 24,1% lubi niektórych uczniów, 20,7% respondentów podało, że lubi wszystkich, jednak największy procent wśród tak odpowiadających stanowili uczniowie klasy III.

Na pytanie "Czy Ty w swojej klasie jesteś lubiany przez większość uczniów?" odpowiedź twierdzącą dało 59,7%, natomiast przez wszystkich uczniów czuje się lubianymi 16,9%. Należy podkreślić, że żadne dziecko nie czuje się w klasie nielubiane.

Praca pedagogiczna jest swoistą twórczością w kształceniu emocji i postaw

Przedmiotem zainteresowania była również odpowiedź na pytanie, jakich emocji uczniowie doznawali w szkole? Najczęściej doznawanym przez uczniów uczuciem w szkole była radość (44,1%) i zadowolenie (43,3%). Negatywnym uczuciem doświadczanym przez dzieci była złość, na którą wskazało 13,9%. Ankietowani bardzo rzadko w swoich odpowiedziach wskazywali, by doświadczali w szkole takich uczuć jak: lęk, wrogość, złość.

Uczniowie klasy III w ogóle nie wskazali na którekolwiek z tych odczuć. Uczniowie odpowiadali także na pytanie dotyczące najciekawszych przeżyć w minionym roku szkolnym. Z analizy odpowiedzi wynika, że ich najciekawsze przeżycia wiążą się z zajęciami pozalekcyjnymi (94%): wycieczki, konkursy, zawody sportowe, przeglądy, zabawy szkolne. Pewna grupa uczniów z klas VI czerpała również satysfakcję z uzyskanych wyników testu szóstoklasisty.

Wyniki analizy ankiet pozwoliły wysunąć następujące wnioski:

• Ogromną odpowiedzialność za to, jak szkoła jest oceniana przez uczniów ponoszą zarówno nauczyciele jak i rodzice. Ważne jest nie tylko merytoryczne przygotowanie dziecka do obowiązków szkolnych, ale także właściwe nastawienie emocjonalne;
• Każda szkoła powinna umieć nawiązać serdeczny kontakt z rodzicami swoich uczniów. Stałe pielęgnowanie właściwego kontaktu rodziców ze szkołą sprzyja nie tylko efektom pracy wychowawczej domu i szkoły, ale także indywidualnym sukcesom szkolnym dzieci;
• Szkoła pożądana to nie tylko pięknie urządzone i wyposażone klasy, ale także atmosfera sprzyjająca pracy, nauce i przyjaźniom;
• Uczeń odczuwa nie tylko potrzebę podziwu i uznania, ale także akceptacji. W grupie, w której członkowie nie darzą się zaufaniem i nie akceptacją, trudno jest czuć się bezpiecznie. Może to prowadzić do poczucia zagrożenia i wyobcowania. Wykształcenie poczucia bezpieczeństwa pomaga w budowaniu adekwatnego obrazu siebie i wpływa na poczucie tożsamości z grupą.

Ciesielska Dorota
Mikołajczak Małgorzata
Szczepańska Dorota
Inowrocław