Nasza rzeczywistość gospodarcza stawia przed wszystkimi wyzwania, przed nauczycielami również. Nowe czasy wymagają inicjatywy, umiejętności samodzielnego działania, ciągłego zdobywania nowych umiejętności, aby sprostać wymaganiom rynku pracy. Uczniowie, którzy opuszczą wnet mury szkoły, staną na progu życia zawodowego. Przed nimi konieczność wyboru dalszej drogi kształcenia lub podjęcie pracy zawodowej, bądź... bezrobocie.

Podjęcie decyzji o wyborze określonego zawodu, często na całe życie, stanowi dla każdego poważny problem. Dla ucznia, który myślami jest przy popołudniowym meczu z kolegami czy sobotniej dyskotece - jeszcze trudniejszy. Przyszłość jest równie odległa jak bitwa pod Grunwaldem. A gdy jeszcze dodamy "romantyczne" rozumowanie na temat danego zawodu... (Piszemy "romantyczne" mając na myśli ocenę czegoś po pozorach. Czy nas nie denerwują wypowiedzi o pracy nauczyciela: "Belfer to ma klawe życie, naście godzin w szkole i siup do domu..." Obserwator nie widzi sprawdzania prac klasowych, zeszytów, przygotowywania pomocy, testów... Ocenia "romantycznie", po pozorach). Uczeń zwykle nie wie, na czym praktycznie polega wykonywanie konkretnego zawodu. Ot, śpiewak, to jest ten co lubi śpiewać, wychodzi na scenę i śpiewa... Proces przygotowywania występu, szlifowania brzmień, nauka tekstów na pamięć - dla ucznia nie istnieją.

Przygotowanie uczniów do życia jest priorytetowym celem działalności szkoły. W publikacji "O reformie programowej gimnazjum" jest zapis: "Trzecia klasa gimnazjum przyniesie rozstrzygnięcie, jaką dalszą ścieżkę edukacyjną pójdzie uczeń, czy wybierze dłuższy czy krótszy system kształcenia czy skłoni się ku kształceniu ogólnemu czy zdobywaniu zawodu". Dalej czytamy: "w gimnazjum nauczyciele wprowadzają uczniów w świat wiedzy naukowej, wdrażają ich do samodzielności, pomagają im w podejmowaniu decyzji dotyczącej kierunku dalszej edukacji i przygotowują do aktywnego udziału w życiu społecznym". Mimo to (przynajmniej z korespondencji docierającej do redakcji tak wynika) w szkołach nie poświęca się zbyt wiele czasu na sprawy wyboru zawodu (preorientację zawodową). Uważamy, że warto podejmować te życiowe tematy. Dlatego też zachęcamy do udziału w konkursie (szczegóły na stronie...).

Niech nasz uczeń nigdy nie będzie bezrobotny! Nie stójmy obok. Postarajmy się, aby uczeń na pytanie: ryba czy wędka?, odpowiedział: wędka!

Podsumowując: wybór zawodu będzie dla ucznia tym trafniejszy, im lepiej potrafi on ocenić, w jakim stopniu praca zaspokoi jego potrzeby. A to zależy od samooceny, wiedzy o zawodach, umiejętności oszacowania własnych zdolności, zainteresowań i temperamentu. Uczeń, któremu nauczyciel przybliży obraz świata dorosłych, wspierany przez rozumiejących go rodziców, nie będzie się bał wyboru przyszłej szkoły, ani przyszłego zawodu.

Marcin Paszkowski

Tomasz Szymański