Minął kolejny rok... Niektórym ubyło włosów na głowie, innym posiwiały. W szkolnictwie nadal permanentny brak pieniędzy. Kwitnie biurokracja, pisanina, dłubanina, byle więcej. Dyrektorzy nie wychodzą ze swoich gabinetów. W ministerstwie, kuratoriach ONI wymyślają jakby nauczycielom jeszcze dołożyć (oczywiście nie forsy, ale roboty). Gdzieś się zapodział ów duch reformy; miało być lepiej, coś gadano o nauczycielskiej autonomii, podmiotowości, innowacjach pedagogicznych... Jest po staremu, albo... jeszcze gorzej.

Złośliwi (czy aby na pewno?) twierdzą, że istnieją prawa ucznia, nie istnieją zaś prawa... nauczyciela. Bezkarnie można nauczyciela obrzucać wyzwiskami, a w ciągu roku mieliśmy przykłady że uczeń ośmiela się uderzyć nauczyciela. Nic się nie da zrobić z chuligańskimi wybrykami na lekcji? Czy na zwrócenie uwagi uczeń może reagować odzywką: "no i co mi k... zrobisz, przecież i tak mnie nie usuniecie ze szkoły". Może bulwersuje Państwa przytaczanie takich wypowiedzi, może uważacie, że to wręcz niemożliwe, albo myślicie "Ja bym nigdy nie pozwoliła na takie zachowanie". Ale tak wygląda życie w szkołach. Nauczyciele wręcz piszą: W szkole nie należy zauważać wybryków uczniów, ponieważ wtedy nauczyciel daje świadectwo swojego braku kompetencji. Może się zdarzyć, że klient się obrazi i wypisze swoje maleństwo (wiadomo co to znaczy: mniej dzieci, mniej pracy). Szkolnictwo po reformie schodzi do parteru, anachroniczne decyzje i oszczędności władz powodują takie sytuacje, że nauczyciele są sługami i tak pracować muszą, aby nasze aniołki się nie obraziły. Zapomniano, że miłość i uczciwość wymaga rzetelności... (wypowiedź przytoczona z internetowego forum dyskusyjnego Interklasy).

A po "drugiej" stronie uczniowie piszą (z listu uczennicy warszawskiego liceum im. Miguela de Cervantesa): Mam więc do Was żal. Żal o to, że w szkole nie mogę robić rzeczy, które lubię, a które jednocześnie do specjalnie szkodliwych nie należą i nie grożą uszczerbkiem na niczyim zdrowiu. Czuję się, jakby ktoś zepchnął mnie w dół drabiny ewolucyjnej, zdegradował do pozycji małpy, którą uczy się zapamiętywania pewnych rzeczy systemem nagród i kar. Małpa nauczy się dopasowywać do siebie puzzle - to dostanie banana/piątkę, nie nauczy się - nie dostanie banana/dostanie pałę" (...) Stoję po przeciwnej stronie barykady, postrzegacie mnie jako wroga numer jeden albo, co gorsza, wroga, którym nie macie zamiaru zawracać sobie głowy, bo nie ma on mocy, by Was pokonać..."

Jest o czym myśleć. Istnieje mnóstwo do zmienienia. Wkrótce Nowy Rok. Często z tej okazji podejmuje się jakieś zobowiązania, wyraża się chęć zmian, poprawy... Redakcja Wszystko dla Szkoły zachęca do refleksji, nie tylko na poruszone w niniejszym wstępie wątki. Polskiej edukacji potrzeba szerokiej dyskusji. Pamiętajcie, nasze łamy są otwarte na wasze zgryzoty, bolączki, pomysły i sukcesy.

Życzymy, by w Święta Bożego Narodzenia nie zabrakło w waszych domach i szkołach Światła Nadziei, żaru Miłości, radości, pojednania i przebaczenia. Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku.

Marcin Paszkowski

Tomasz Szymański