Cele:

uczniowie po lekcji powinni:

• lepiej się poznać,
• umieć wyjaśnić niektóre przyczyny różnic występujących między ludźmi,
• potrafić sformułować argumenty na rzecz postawy tolerancyjnej.
• umieć konfrontować swoje poglądy z zapatrywaniami kolegów, dyskutować,
• umieć precyzować język w mowie i piśmie.

Metoda: pogadanka, bazgroły.

Środki dydaktyczne:

• kartki czystego papieru (format A4);
• kolorowe kredki lub mazaki.

Sprawdzenie listy obecności, sprawy bieżące, wprowadzenie.

Tolerancja (od łac. tolerare = znosić, wytrzymywać) oznacza cierpliwość i wyrozumiałość dla odmienności. Jest poszanowaniem cudzych uczuć, poglądów, upodobań, wierzeń, obyczajów i postępowania choćby były całkowicie odmienne od własnych, albo zupełnie z nimi sprzeczne. Współcześnie rozumiana tolerancja to szacunek dla wolności innych ludzi, ich myśli i opinii oraz sposobu życia. Szacunek ten przybiera formy wyrozumiałości i życzliwości dla tego, co nie musi być naszym udziałem, ale co cieszy się naszą akceptacją istnienia w imię demokratycznej wolności.

Wokół nas obserwujemy wiele przejawów nietolerancji. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele. Do takich należą z pewnością lęk przed nieznanym, nieumiejętność wczuwania się w sytuację innych, brak poczucia własnej wartości, który każe reagować atakiem wobec drugiej osoby. Warto uczniom uświadomić, że ludzie choć bardzo różnią się między sobą, to jednak czują i myślą często podobnie.

Motto: "Największe odkrycie moich czasów to prawda, iż człowiek może zmienić siebie, zmieniając swój stosunek do świata."

Wiliam James

1. Uczniowie siadają naprzeciwko siebie w parach i rysują swoje portrety. Później rozmawiają o swoich zainteresowaniach, marzeniach, planach na przyszłość, rodzicach i rodzeństwie, przyjaciołach, ulubionym sposobie spędzania wolnego czasu, ulubionych potrawach i muzyce.
2. Po 10 minutach operując symbolami, dorysowują dookoła sportretowanej przez siebie osoby to, czego o niej się dowiedzieli. gdy rysunki będą gotowe, uczniowie przedstawiają siebie nawzajem na forum. (ochotnicy).

Rozwinięcie.

Nauczyciel przypina do tablicy przygotowaną przez siebie wcześniej listę pytań:

• W czym ludzie są do siebie podobni, a czym się różnią?
• Co działoby się na świecie, gdyby wszyscy byli tacy sami pod każdym względem?
• Skąd czerpiemy poglądy, jeśli nie pojawiają się one samoistnie w naszym myśleniu? Stosujemy metodę "szybkiej rundki odpowiedzi" i zapisujemy wszystkie, które się nie powtarzają, bez oceniania.
• Dlaczego nie myślimy samodzielnie? Stosujemy metodę "szybkiej rundki odpowiedzi" i zapisujemy wszystkie, które się nie powtarzają, bez oceniania. Potem uzupełniamy stwierdzeniami z poniższej listy.

Stereotypy

Nie myślimy samodzielnie, bo:

1. Jesteśmy zmęczeni.
2. Uważamy się za niezbyt mądrych.
3. Mama wie lepiej.
4. Ksiądz wie lepiej.
5. Koledzy wiedzą lepiej.
6. .............. wie lepiej.
7. Ufamy autorytetom.
8. Kiedyś pomyślałem samodzielnie i było źle.
9. Skoro wszyscy mówią, że tak jest, to po co myśleć?
10. Wierzymy prasie.
11. Wierzymy telewizji.
12. Nie mamy czasu na roztrząsanie filozoficznych problemów.

Kogo krzywdzimy stereotypami? Uczniowie łatwo dochodzą do wniosku, że tych rudych, grubych, starszych lub młodszych, chorych, Cyganów, itd.

Nauczyciel przeprowadza rozmowę z uczniami na temat braku tolerancji wśród ludzi i przyczyn takiego stanu rzeczy. Pyta czy wiedzą o prawach człowieka, które dotyczą wszystkich ludzi bez względu na to kim są, jak i gdzie żyją.

Zakończenie

Nauczyciel pyta uczniów, co sądzą po dzisiejszych zajęciach o sobie i innych ? Czy coś się zmieniło w ich sposobie patrzenia na świat?

Praca domowa: Napisz, kiedy ostatni raz zetknąłeś się z nietolerancją i jak się przejawiała? Może to być na podstawie literatury lub filmu.

Bibliografia:

• Anna Klimowicz: Jesteśmy tacy różni, a jednak podobni. W: Poradnik Wychowawcy Tom II H 7.2. Warszawa: Wydaw. Raabe.[segregator z wymiennymi kartkami].

Anna Mizgier
Mińsk Mazowiecki