Ci, którzy nie potrafią walczyć ze zmartwieniem, umierają młodo

Carrel Alexis (1873-1944)

Drodzy Czytelnicy!

Za nami już pierwszy miesiąc roku szkolnego. Gdzie niegdzie klasy pachną świeżą farbą, tu i ówdzie coś wyremontowano, zakupiono nowe meble, komputery... Gdzie indziej nadal te same, a właściwie "nie te same", bo starsze o rok, komputery, biurka, zdarte tablice, cieknące rury, nieszczelne okna... Nieodmiennie na wierzch "wypływają" braki inwestycyjne w polskiej edukacji.

Warto by przeprowadzić szkolny bądź nawet międzyszkolny turniej, zawody... Jakiś puchar wypadałoby wręczyć, książkę, może słodycze... Sponsor potrzebny od zaraz! O niego jednak trudno. Ale, dlaczego miałoby być łatwo? Z obserwacji wynika, że nauczyciele mimo tych obiektywnych trudności, potrafią wiele wyprosić, załatwić. Może czasem trzeba karku nagiąć, ale efekt jest.

Istnieją większe fundusze dla naszej edukacji. Fundusze strukturalne, projekty edukacyjne z możliwością dotacji, fundusze ochrony środowiska, agencje, fundacje, biura... Pieniądze są, ale tu nie wystarczy podanie, prośba. Trzeba się wykazać inicjatywą, pomysłowością. Warto usiąść w kilka osób, napisać program lub projekt. Nie należy przy tym ograniczać myślenia wyłącznie do swojej szkoły. Pomysł winien dotyczyć społeczności lokalnej, bolączek regionu (np. bezrobocia), rozwoju zasobów ludzkich...

Zwykle nie obejdzie się bez pomocy władz zwierzchnich, bo też mówimy o dotacjach na realizację projektów (zazwyczaj 75%), więc przyjdzie dołożyć wkład własny; również dokumentów do wypełnienia jest bez liku. Bez pomocy księgowej także nic nie zdziałamy, ponieważ budżet przedsięwzięcia wymaga raportów i wyliczeń finansowych.

Wiemy, gdzie są przysłowiowe schody. Istnieje ich kilka pięter. Po pierwsze wypada szukać takich ofert, konkursów. Trzeba mieć nawyk przeglądania ogłoszeń na stronach internetowych MEN, organizacji pozarządowych, agencji, funduszy, urzędów wojewódzkich, samorządowych... Po drugie trzeba chcieć. Autorzy projektów muszą mieć wiedzę, wyobraźnię. Trzecie piętro to władze zwierzchnie. Oj, tutaj nie brakuje person, którym trociny sypią się z uszu. Niekiedy brakuje myślenia perspektywicznego i już w pierwszym zdaniu padnie, że gmina nie znajdzie 25. procent wkładu własnego. Ale istnieją także w naszym kraju urzędnicy z charyzmą, którzy docenią czyjąś inicjatywę, możliwość lokalnego rozwoju; dla których wyłożone pieniądze zwracają się w realizacji projektu trzykrotnie, a całość zostaje i służy danej społeczności. Niestety, często nauczyciele boją się podjąć wyzwania. "Ja uczę chemii, matematyki, przyrody (zbędne skreślić) i nie będę się wygłupiał z jakimiś projektami". Nas dziwi, kiedy tak wypowiadają się nauczyciele "na ścieżce awansu".

Właściwe przygotowanie wniosku o finansowanie projektu z jakiegokolwiek funduszu społecznego i prawidłowa jego realizacja wymaga dobrej znajomości dokumentów źródłowych, w których określone są cele i działania zaplanowanej pomocy. Żeby je przeczytać, trzeba mieć chociażby Internet. Jeżeli w szkole go nie ma, jeżeli uczniowie w toku nauczania nie widzą zastosowania nowoczesnej technologii informacyjnej, to...dla rynku pracy w XXI w. są praktycznie straceni. Dlaczego? Albowiem podlegają wykluczeniu cyfrowemu (digital divide), ale to już inna bajka. Póki co, zachęcamy do refleksji nad pozyskaniem środków finansowych dla szkół, a wcześniej do lektury Wszystko dla Szkoły.

Serdeczne życzenia dla wszystkich nauczycieli i pracowników szkół z okazji Święta Edukacji Narodowej. Życzymy wielu inicjatyw w kreowaniu rzeczywistości społeczeństwa obywatelskiego, sukcesów w pracy dydaktycznej i wychowawczej.

Marcin Paszkowski

Tomasz Szymański